الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
5
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
[ سوره النساء ‹ 4 › : آيات 72 تا 73 ] وَ إِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قالَ قَدْ أَنْعَمَ اللَّه عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُنْ مَعَهُمْ شَهِيداً ‹ 72 › وَلَئِنْ أَصابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّه لَيَقُولَنَّ كَأَنْ لَمْ تَكُنْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَه مَوَدَّةٌ يا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِيماً ‹ 73 › ترجمه : 72 - در ميان شما افرادى ( منافق ) هستند كه هم خودشان سستند و هم ديگران را سست مىنمايند . اگر مصيبتى به شما برسد مىگويند : خدا به ما نعمت داد كه با مجاهدان نبوديم تا شاهد ( آن مصيبت ) باشيم ! 73 - و اگر غنيمتى به شما برسد ، درست مثل اينكه هرگز ميان شما و آنها مودت و دوستى نبوده ، مىگويند : اى كاش ما هم با آنها بوديم و به رستگارى و پيروزى بزرگى نائل مىشديم ! تفسير : به دنبال فرمان عمومى جهاد و آماده باش در برابر دشمن كه در آيه سابق بيان شد در اين آيه اشاره به حال جمعى از منافقان كرده مىفرمايد : « اين افراد دو چهره كه در ميان شما هستند با اصرار مىكوشند از شركت در صفوف مجاهدان راه خدا خوددارى كنند . » ( * ( وَإِنَّ مِنْكُمْ ) * ( 1 ) * ( لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَّ ) * ) ( 2 ) .
--> ( 1 ) بايد توجه داشت اينكه در آيه فوق خطاب به مؤمنان شده ولى سخن از منافقان به ميان آمده و در عين حال با تعبير « منكم » آنها را جزء مؤمنان شمرده به خاطر آن است كه منافقان هميشه در لابلاى مؤمنان حقيقى بودهاند و ظاهرا جز جمعيت آنها محسوب مىشدند . ( 2 ) ليبطئن از ماده « بطؤ » ( بر وزن قطب ) به معنى كندى در حركت مىباشد ، و چنان كه جمعى از اهل لغت و مفسران در اينجا ذكر كردهاند هم معنى لازم و هم متعدى دارد يعنى هم خودشان در حركت كندند و هم ديگران را تشويق به اين كار مىكنند ، و شايد با توجه به اينكه جمله از باب تفعيل است فقط معنى متعدى را دارد منتها گاهى خود را وادار به كندى مىكند و گاهى ديگران را !